BESTAND – Op 5 juli 2016 polijsten monniken van de Sojiji-tempel in Yokohama, Japan een houten gang die loopbruggen tussen tempelgebouwen met elkaar verbindt. (AP Foto/Kiichiro Sato, Bestand)
NEW YORK – Het voorjaarsschoonmaakseizoen is aangebroken en voor sommigen kan dit saaiheid of angst betekenen.
Maar experts, van zenmonniken tot psychologen, zeggen dat fysieke taken zoals vegen, dweilen en rommel opruimen goed zijn voor de geestelijke gezondheid. Deze taken kunnen mindfulness aanmoedigen of de geest laten afdwalen, terwijl ze een concreet gevoel van voldoening teweegbrengen bij het voltooien van basistaken van het dagelijks leven.
Zoals een Zen-gezegde luidt:
“Voor de verlichting moet je hout hakken en water dragen. Na de verlichting moet je hout hakken en water dragen.”
Dingen die de monniken weten:
Zen-leerlingen, of ‘wolkenwater’-monniken, besteden het grootste deel van hun tijd aan schoonmaken en organiseren.
“We vegen stof om wereldse verlangens te verwijderen. We schrobben vuil om onszelf te bevrijden van gehechtheden”, schrijft Shokei Matsumoto, een boeddhistische monnik die in Kyoto, Japan, woont in zijn boek A Monk’s Guide to Cleaning the House and Mind. ‘We hebben de tijd genomen om alle hoeken en gaten van het tempelterrein zorgvuldig schoon te maken, wat heel bevredigend was.’
Holly Schiff, een klinisch psycholoog in Greenwich, Connecticut, bevestigt dat het reinigingsproces rustgevend en bijna meditatief kan zijn.
“Ik denk absoluut dat er een verband bestaat tussen geestelijke gezondheid en schoonmaakgedrag”, zei ze.
“Herhaalde fysieke activiteiten zoals schoonmaken reguleren het zenuwstelsel omdat ze voorspelbaar en gestructureerd zijn en een duidelijk gevoel van voltooiing geven”, zegt ze. Dit geeft een gevoel van controle en geaardheid.
Bovendien kun je meteen de resultaten zien van wat je doet, “wat bevredigend kan zijn op een manier die bij veel cognitieve of emotionele taken niet mogelijk is”, zegt ze.
Voor degenen die bang zijn voor schoonmaken en het intimiderend vinden, kan het nuttig zijn om zich te concentreren op het schoonmaakproces in plaats van op de takenlijst.
Enkele tips voor een voorzichtigere schoonmaakaanpak:
vertraag en verander je focus
“Voor degenen die de neiging hebben om schoonmaken als een hele klus te zien, denk ik dat het bij deze verandering niet zozeer gaat om jezelf dwingen ervan te genieten, maar meer om het veranderen van de manier waarop je met schoonmaken omgaat”, zegt Schiff.
Probeer het niet te haasten. Let op zaken als lichaamsbeweging of het ritme ervan, of de watertemperatuur.
“Als je het langzamer aan doet en je concentreert op de zintuiglijke aspecten ervan, begint het meer op een mindfulness-oefening te lijken”, zegt Schiff.
laat je geest rusten
Voor sommige mensen kan reinigen een kans bieden om hun geest te bevrijden.
“Door je leefomgeving liefdevol te verzorgen, kun je je geest op natuurlijke wijze in een staat van kalme, ongedwongen helderheid laten komen”, zegt Matsumoto.
Verbreed je horizon
Schoonmaken, zegt Matsumoto, is een manier om voor jezelf en de wereld te zorgen.
“In onze praktijk beschouwen we schoonmaken niet als een karwei om de omgeving onder controle te houden. In plaats daarvan beschouwen we het als ‘habitatzorg'”, legt hij uit. “Net zoals ons lichaam een homeostase handhaaft om gezond te blijven, is schoonmaken een uitbreiding van biologische processen naar de ruimtes die we bewonen. Als we schoonmaken, repareren we niet alleen een kamer; we zorgen voor ons uitgebreide zelf. Het is een manier om zorg te dragen voor onze relatie met de wereld.”
geef de perfectie op
In plaats van perfecte resultaten nodig te hebben, kun je proberen onvolledigheid zonder angst te omarmen, zegt Matsumoto.
“Vrede wordt niet gevonden in een uiteindelijke ‘opgeruimde staat'”, zei hij, “maar in de nederige, voortdurende actie van het opruimen van ruimte en geest.”
Niets is perfect in deze wereld.
“In de natuur verandert alles voortdurend: zodra je klaar bent met vegen, vallen de bladeren”, zei hij.
Beperk de reikwijdte van de taken
Soms is het gevoel van overweldiging niet de taak zelf, maar wat de taak vertegenwoordigt. Schiff zei dat het tijdsdruk, zelfoordeel of andere angsten kunnen zijn.
“Breek de taak op in zeer kleine, duidelijke acties om deze barrière te verkleinen”, adviseert ze. “Kies gewoon een oppervlak, een taak of een kamer om mee te beginnen.”
“Een groot deel van de druk komt voort uit het anticiperen op de hele missie, in plaats van alleen maar betrokken te zijn bij de eerste stap”, zei ze.
Schoonmaken is de liefde delen
“In een schone ruimte kunnen we, zelfs als de persoon die schoonmaakt er niet is, zijn bedachtzaamheid en bewustzijn voelen,” zei Matsumoto. “Dit bewustzijn creëert een gevoel van vrede en veiligheid, vergelijkbaar met waarom heilige ruimtes zoals tempels anders aanvoelen dan drukke straten.”
